در بسیاری از پیمایشها همه افرادی که برای نمونه انتخاب شدهاند در پژوهش شرکت نمیکنند. اما پایین بودن نرخ پاسخ به تنهایی اندازه سوگیری را مشخص نمیکند. مسئله اصلی این است که آیا افرادی که پاسخ ندادهاند، در ویژگیهای مرتبط با موضوع مطالعه به شکل معناداری با پاسخدهندگان متفاوتاند یا نه.
خطای عدم پاسخ چگونه ایجاد میشود؟
اگر احتمال مشارکت با ویژگی مورد اندازهگیری مرتبط باشد، ترکیب پاسخدهندگان میتواند با جامعه هدف تفاوت پیدا کند. برای مثال دسترسیپذیری، علاقه به موضوع، اعتماد، زمان آزاد یا شیوه تماس ممکن است بر مشارکت اثر بگذارد.
نرخ پاسخ و سوگیری یک چیز نیستند
نرخ پاسخ شاخص مهمی برای گزارش فرایند اجرای پیمایش است، اما به تنهایی نمیگوید نتایج تا چه حد دچار سوگیری عدم پاسخ شدهاند. ارزیابی باید ترکیب پاسخدهندگان، الگوی عدم پاسخ و اطلاعات کمکی موجود درباره جامعه را نیز در نظر بگیرد.
چگونه خطر عدم پاسخ را کاهش دهیم؟
طراحی مناسب شیوه تماس، تلاشهای پیگیری، انتخاب زمانهای متفاوت برای تماس، کاهش بار پاسخگویی و ایجاد اعتماد میتواند مشارکت را بهبود دهد. AAPOR توصیه میکند پاسخها در جریان گردآوری داده پایش شوند و برای دستیابی به گروههایی که کمتر پاسخ میدهند تلاش معقول صورت گیرد.
وزندهی چه کمکی میکند؟
اگر معیارهای معتبر جمعیتی یا اطلاعات کمکی وجود داشته باشد، وزندهی میتواند برخی عدم توازنهای مشاهدهشده را تعدیل کند. با این حال وزندهی همه تفاوتهای ناشناخته میان پاسخدهندگان و غیرپاسخدهندگان را حذف نمیکند و باید روش آن شفاف گزارش شود.
شفافیت در گزارش
گزارش حرفهای باید جامعه هدف، روش نمونهگیری، شیوه تماس، تعداد پاسخها و روشهای تعدیل داده را روشن کند. رویکرد «خطای کل پیمایش» نیز عدم پاسخ را در کنار خطای پوشش، نمونهگیری، اندازهگیری و پردازش بررسی میکند.
برای تکمیل موضوع، حاشیه خطا در نظرسنجی و طراحی پرسشنامه افکارسنجی را نیز ببینید. همچنین مقاله نمونهگیری در افکارسنجی و صفحه افکارسنجی شیده را ببینید.
منابع روششناختی: AAPOR Standard Definitions و Pew Research Center Survey Methodology.